Bankalar nasıl para kazanır?

Bankaların aslında çok temel bir ekonomik modeli vardır:

Mevduat sahiplerinden mevduat almak ve kredi olarak ihtiyaç sahiplerine iletmek.

Bu haliyle bankaların para ticareti yaptığını söylersek yanlış bir tanımda bulunmuş olmayız.

Bankalar temel olarak iki farklı kanaldan kendilerine gelir yaratırlar. Bunlar faiz gelirleri ve faiz dışı gelirler şeklindedir.

1. Faiz Gelirleri

Bankalar belirli bir maliyetle parayı kaynağından alıp onun üstüne “spread” denen faiz karını koyarak kredi olarak satarlar. Bu faiz farkından elde edilen gelir “faiz geliri” olarak ifade edilir.

Örnekle açıklamak gerekirse, bir banka yıllık %10 mevduat faiziyle 100,000 TL mevduat alsın. Sonra da bu mevduatı bir kişiye yıllık %12 faiz ile kredi olarak versin. Bu durumda, yıl sonunda kredi kapatılırsa bankanın 100,000 TL*(%12-%10) = 2,000 TL faiz geliri olacaktır.

2. Faiz Dışı Gelirler

Faiz geliri dışında bankaların bir de faiz dışı gelirleri vardır. Faiz dışı gelirler, kredi faaliyetleri dışında kalan bankacılık hizmetleri üzerinden alınan masraf ve komisyon tahsilatlarından oluşur.

Örneğin kredi kartı hizmeti karşılığı yansıtılan kredi kartı aidatı, hesap kullandırım hizmeti karşılığı yansıtılan hesap işletim ücreti, para transferi hizmeti karşılığında yansıtılan transfer ücretleri, şube kiralık kasa kullanımına istinaden talep edilen kiralık kasa kullanım bedelleri vb. kalemler faiz dışı gelir bileşenlerine örnek olarak verilebilir.

Bankalar elde ettiği gelirleri ne yaparlar?

Bankaların gelirleri ve karları her zaman için dikkat çekmiştir. Bu durumun temel sebebi ülkemizin finansal derinlik seviyesinin düşük olması ve bu alanda ilerliyor olmasıdır. Finansal derinliğin artması daha çok kişinin bankacılık ve yatırım ürünlerini kullanması demek olduğundan bu durum bankalara gelir ve kar olarak yansımaktadır.

Bankaların gelirleri hacimsel olarak yüksek olmakla birlikte gider kalemleri de oldukça yüksek seviyededir. Binlerce personel, sistem geliştirmeleri, altyapı ve güvenlik harcamaları, destek veren kuruluşlardan alınan çeşitli hizmetler bankalar için üstlenilmesi gereken önemli gider kalemleridir. Bu gider kalemlerinin karşılanması da yukarıda bahsi geçen faiz gelirleri ve faiz dışı gelirler ile doğrudan alakalıdır. Bununla birlikte, bankaların ekonominin önemli çarklarından biri olduğunu düşünecek olursak karlı ve sağlam bir bankacılık sektörü de genel ekonomik görünüm açısından önemli bir durumdur.

Banka gelir ve karları nereye doğru ilerliyor?

Bankaların elde ettiği faiz gelirleri rekabet koşullarından kaynaklı olarak gün geçtikçe daralan bir seyir izlemektedir. Yoğun rekabetin yaşandığı bir sektörde bir bankanın keyfi olarak faiz gelirini artıracak şekilde yukarı yönlü faiz belirlemesi hiç müşteri bulamaması anlamına geleceğinden her banka dönemsel ve ürünsel olarak rekabeti takip eden ve müşterileri için cazip olabilecek faiz oranları belirler. Bu durum da faiz gelirlerinde zaman içerisinde aşağı yönlü bir karlılık anlamına gelmektedir.

Faiz dışı gelirleri oluşturan masraf ve komisyonlar da son yıllarda yasal otoriteler tarafından detaylı olarak incelenmekte ve mercek altına alınmaktadır. Bu durumun sonucunda da ürünlerden elde edilebilecek masraf ve komisyonlara ciddi kısıtlamalar getirilmiş ve bu sebeple de faiz dışı gelirlerde de daralan bir karlılık seyri ortaya çıkmıştır.

Bankalar ilerleyen yıllarda ne yapacak?

Gelir ve karlılık kalemlerindeki daralmadan ötürü bankalar artık farklı hizmetler üzerinden gelir ve kar yaratma yolunu aramak durumunda kalacaklar gibi görünüyor. Şubelerde bankacılıkla ilgili olabilecek eşyaların satışı (cüzdan, çanta vb.), günlük kullanıma dair bazı hizmet paketlerinin satışı, bireysel türev ürün veya kişiye özel sigorta hizmetleri satışı ya da kurumsal, ticari veya KOBİ segmentlerine yönelik danışmanlık hizmetleri vb. ilerde görebileceğimizi tahmin ettiğim değişik gelir yaratma yaklaşımları içinde yer alabilir.

Etiketler:

Yorum Yapın veya Soru Sorun

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir


*